Jak planować materiały na realizację, żeby ekipa nie stała?

 

Przestój na budowie nie zawsze wynika z dużego błędu organizacyjnego. Czasem wystarczy brak kilku profili, odpowiednich wkrętów, taśmy uszczelniającej albo jednego produktu potrzebnego do zamknięcia konkretnego etapu. Główne materiały są już na miejscu, ekipa jest gotowa do pracy, ale realizacja i tak staje.

Dla firmy wykonawczej taki przestój oznacza znacznie więcej niż kilkadziesiąt minut bezczynności. To czas pracowników, dodatkowy dojazd, ryzyko przesunięcia kolejnych prac i koszt, którego zwykle nie uwzględnia się w wycenie. Przy jednej realizacji może wydawać się niewielki, ale przy kilku ekipach i wielu budowach w ciągu roku zaczyna realnie wpływać na rentowność firmy.

Dlatego planowanie materiałów nie powinno sprowadzać się do policzenia głównych pozycji z kosztorysu. Dobrze przygotowane zamówienie powinno wynikać z kolejności prac, dostępności produktów i sposobu organizacji całej realizacji.

Planowanie materiałów zaczyna się od zakresu prac

Najwięcej problemów pojawia się wtedy, gdy lista zakupowa powstaje w pośpiechu i obejmuje przede wszystkim to, co najdroższe lub najbardziej oczywiste. Przy elewacji łatwo pamiętać o styropianie, kleju, siatce i tynku, ale równie ważne są listwy, narożniki, łączniki, grunt czy akcesoria potrzebne do wykonania konkretnych detali.

Podobnie wygląda to przy suchej zabudowie, hydroizolacji, podłogach czy pracach dachowych. W każdym z tych przypadków można mieć na budowie większość materiałów i mimo to nie być w stanie rozpocząć kolejnego etapu, bo zabrakło jednego drobnego elementu.

Dlatego przed złożeniem zamówienia warto przejść przez realizację etap po etapie. Przy elewacji będzie to przygotowanie podłoża, montaż termoizolacji, warstwa zbrojąca, gruntowanie i tynkowanie. Przy łazience przygotowanie podłoża, hydroizolacja, okładzina, fugowanie i wykończenie detali. Taki sposób myślenia pozwala szybciej wychwycić braki, które przy zwykłej liście produktów łatwo przeoczyć.

Sama powierzchnia nie wystarczy do dobrego policzenia materiałów

Metry kwadratowe są punktem wyjścia, ale przy bardziej złożonych realizacjach nie mówią wszystkiego. Dwie elewacje o tej samej powierzchni mogą wymagać zupełnie innej ilości akcesoriów, jeśli jedna jest prostą bryłą, a druga ma dużo narożników, wnęk, balkonów i obróbek.

Tak samo jest przy płytkach. Prosta powierzchnia będzie wymagała innego zapasu niż pomieszczenie z dużą liczbą docinek, wnęk czy nieregularnym układem. W przypadku klejów, gruntów czy mas zużycie może dodatkowo zmienić stan podłoża i sposób aplikacji.

Dlatego przed większym zamówieniem dobrze obejrzeć realizację na miejscu albo dokładnie przeanalizować projekt. Kilkanaście minut poświęconych na początku może później oszczędzić kilka niepotrzebnych kursów po brakujący materiał.

Czy warto zamawiać materiały z zapasem?

Tak, ale zapas powinien wynikać z rodzaju produktu i charakteru prac, a nie z przypadkowego procentu dodanego do całego zamówienia.

Przy płytkach trzeba uwzględnić docinki i ewentualne uszkodzenia. Przy tynkach czy farbach znaczenie ma rzeczywiste zużycie i struktura podłoża. Przy profilach, łącznikach czy drobnych akcesoriach kilka dodatkowych sztuk często kosztuje niewiele, a może zapobiec przestojowi całej ekipy.

Zbyt mały zapas zwiększa ryzyko braku materiału w połowie pracy. Zbyt duży oznacza z kolei niepotrzebne zamrożenie pieniędzy i pozostawienie po realizacji produktów, które nie zawsze uda się wykorzystać później. Najlepsze rozwiązanie to zaplanować margines już na etapie wyceny i traktować go jako element kosztu realizacji, a nie awaryjny wydatek.

Jedna duża dostawa czy materiały dowożone etapami?

Przy krótkich realizacjach wygodne może być zamówienie wszystkiego od razu. Przy większych pracach często lepiej sprawdza się podział dostaw na etapy.

Takie rozwiązanie ogranicza ilość materiału składowanego na budowie, zmniejsza ryzyko uszkodzenia i pozwala lepiej zarządzać budżetem. Nie ma potrzeby dowozić tynku czy elementów wykończeniowych kilka tygodni wcześniej, jeśli ekipa dopiero zaczyna przygotowanie podłoża.

Warunek jest jeden: kolejne dostawy trzeba planować z odpowiednim wyprzedzeniem. Jeśli następne zamówienie składane jest dopiero wtedy, gdy kończy się ostatni worek, cały sens takiej organizacji znika.

Warto też wcześniej sprawdzić dostępność materiałów, szczególnie przy konkretnych kolorach, nietypowych wymiarach, specjalistycznych systemach czy produktach zamawianych pod konkretną inwestycję. Lepiej wiedzieć kilka dni wcześniej, że na towar trzeba poczekać, niż dowiedzieć się o tym w chwili, gdy ekipa właśnie kończy poprzedni etap.

Najdroższe bywają braki drobnych elementów

Na budowie często największą uwagę poświęca się głównym materiałom, bo to one mają największą wartość. Tymczasem przestój znacznie częściej powoduje brak drobnego elementu, bez którego nie da się poprawnie wykonać kolejnego etapu.

Przy elewacji może to być narożnik, listwa albo odpowiedni łącznik. Przy hydroizolacji taśma, mankiet lub narożnik uszczelniający. Przy suchej zabudowie właściwy profil albo wkręty. Przy dachu akcesorium potrzebne do wykonania jednego detalu.

To właśnie dlatego kompletowanie materiałów powinno obejmować cały system, a nie tylko jego najdroższe elementy. Ma to znaczenie także przy późniejszych uzupełnieniach. Jeśli czegoś zabraknie, szybki zakup przypadkowego zamiennika nie zawsze będzie dobrym rozwiązaniem.

Szerzej pisaliśmy o tym w artykule Czy można łączyć materiały różnych producentów? Kiedy mieszanie systemów kończy się reklamacją. Przy systemach elewacyjnych, hydroizolacjach czy podłogach decyzja podjęta pod presją czasu może później okazać się znacznie droższa niż sam przestój.

Kontrola materiałów przed kolejnym etapem

Dobrą praktyką jest sprawdzenie materiałów jeszcze zanim ekipa zacznie kolejny etap. Nie chodzi tylko o liczbę opakowań. Warto sprawdzić, czy dostarczono właściwy wariant produktu, czy są wszystkie potrzebne akcesoria, czy nic nie zostało uszkodzone podczas transportu i czy materiał był przechowywany w odpowiednich warunkach.

Jeżeli problem zostanie zauważony dzień wcześniej, zwykle można go spokojnie rozwiązać. Jeśli wychodzi dopiero rano, gdy kilku pracowników jest już na budowie, zaczyna generować koszt.

Przy większych firmach dobrze, jeśli za taką kontrolę odpowiada konkretna osoba. Nie musi to być kierownik budowy. Ważne, żeby każdy wiedział, kto sprawdza kompletność dostawy i odpowiada za przygotowanie materiałów do kolejnego etapu. Rozmyta odpowiedzialność bardzo często kończy się tym, że każdy zakłada, że zamówieniem zajmie się ktoś inny.

Zmiana zakresu prac oznacza też zmianę zapotrzebowania

W trakcie realizacji zakres często się zmienia. Dochodzi dodatkowa ściana, inne wykończenie, kolejny fragment ocieplenia albo zmiana układu płytek. Samo uzgodnienie zmiany z klientem to jednak tylko połowa pracy.

Trzeba od razu przełożyć ją na zapotrzebowanie materiałowe i termin kolejnej dostawy. Jeżeli ekipa uwzględnia zmianę w pracach, ale zamówienie nadal odpowiada pierwotnemu zakresowi, brak najczęściej wychodzi później.

Warto też zachować potwierdzenie takich ustaleń. W artykule Jak ograniczyć reklamacje w firmie budowlanej? 8 rzeczy, które warto dokumentować na każdej realizacji pokazujemy, dlaczego dokumentowanie zmian i kolejnych etapów pomaga później uniknąć niepotrzebnych sporów.

Jak ograniczyć przestoje ekipy na budowie?

Nie potrzeba do tego skomplikowanego systemu. Najważniejsze jest połączenie zakresu prac, harmonogramu i dostaw w jeden plan.

Jeśli każdy z tych elementów funkcjonuje osobno, wcześniej czy później pojawi się problem. Ekipa będzie gotowa, ale materiału nie będzie. Materiał przyjedzie za wcześnie i nie będzie gdzie go składować. Albo wszystko będzie na miejscu poza jednym drobnym elementem, który blokuje rozpoczęcie kolejnego etapu.

Dobre planowanie nie polega więc na tym, żeby zamówić jak najwięcej. Chodzi o to, żeby właściwy materiał był dostępny dokładnie wtedy, kiedy jest potrzebny.

 

Najczęściej zadawane pytania

Jak dobrze zaplanować materiały budowlane na realizację?

Najlepiej zacząć od podziału prac na etapy. Dla każdego z nich trzeba określić główne materiały, akcesoria, przewidywane zużycie i termin, w którym produkty powinny znaleźć się na budowie.

Ile zapasu materiału budowlanego zamówić?

Nie ma jednej wartości odpowiedniej dla każdego materiału. Zapas powinien uwzględniać rodzaj produktu, liczbę docinek, stan podłoża, rzeczywiste zużycie i możliwość późniejszego dokupienia dokładnie tego samego wariantu.

Czy lepiej zamówić wszystkie materiały od razu?

Przy mniejszych pracach może być to wygodne. Przy dłuższych realizacjach dostawy etapami często ułatwiają organizację, ograniczają ilość materiałów składowanych na budowie i pozwalają lepiej zarządzać budżetem.

Co najczęściej powoduje przestoje na budowie?

Często nie jest to brak głównego materiału, ale drobnego akcesorium albo elementu systemu potrzebnego do rozpoczęcia kolejnego etapu. Dlatego kompletność zamówienia jest równie ważna jak prawidłowe policzenie ilości.

Jak ograniczyć koszty przestojów ekipy?

Najlepiej planować materiały razem z harmonogramem prac, wcześniej sprawdzać dostępność produktów i kontrolować kompletność dostaw przed rozpoczęciem kolejnego etapu.

 

Dobrze zaplanowane materiały to część rentownej realizacji

Ekipa zarabia wtedy, kiedy pracuje. Każdy dodatkowy kurs po brakujący materiał, oczekiwanie na dostawę czy awaryjna zmiana produktu zabiera czas, który firma mogłaby przeznaczyć na realizację kolejnych etapów.

Dlatego planowanie materiałów warto traktować tak samo poważnie jak samą wycenę czy harmonogram. Im wcześniej wiadomo, czego potrzeba, kiedy materiał ma być na miejscu i które produkty wymagają dłuższego terminu dostawy, tym mniejsze ryzyko, że dobrze zaplanowana realizacja zatrzyma się przez jeden brakujący element.

W Kaizen na co dzień współpracujemy z firmami budowlanymi i wykończeniowymi. Pomagamy nie tylko dobrać konkretny produkt, ale również skompletować materiały do całego etapu prac i zaplanować dostawy tak, żeby ograniczyć niepotrzebne przestoje.

Jeśli przed kolejną realizacją chcesz sprawdzić dostępność materiałów, dobrać cały system albo uporządkować zamówienie, zapytaj naszych doradców.